Συμπτώματα, Κίνδυνοι και Σύγχρονες Θεραπευτικές Επιλογές

Η κλιμακτήριος και η εμμηνόπαυση αποτελούν φυσιολογικά στάδια στη ζωή κάθε γυναίκας, συνήθως μεταξύ 45 και 55 ετών. Παρότι πρόκειται για φυσική βιολογική μετάβαση, οι ορμονικές αλλαγές μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη σωματική και ψυχική υγεία, καθώς και την ποιότητα ζωής.

Τι είναι η κλιμακτήριος και τι η εμμηνόπαυση;

Η κλιμακτήριος είναι η μεταβατική περίοδος κατά την οποία μειώνεται σταδιακά η λειτουργία των ωοθηκών και η παραγωγή οιστρογόνων. Η έμμηνος ρήση παρουσιάζει διαταραχές.

Η εμμηνόπαυση ορίζεται ως η οριστική διακοπή της εμμήνου ρύσεως για 12 συνεχόμενους μήνες. Δεν αποτελεί νόσο, αλλά φυσιολογική φάση της γυναικείας ζωής.

Η περίοδος πριν την εμμηνόπαυση ονομάζεται περιεμμηνόπαυση, ενώ η περίοδος μετά ονομάζεται μετεμμηνόπαυση.

Συχνότερα συμπτώματα εμμηνόπαυσης

Τα συμπτώματα διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα ως προς την ένταση και τη διάρκεια.

Αγγειοκινητικά συμπτώματα

• Εξάψεις
• Νυχτερινές εφιδρώσεις
• Διαταραχές ύπνου

Ψυχολογικά και νευρολογικά συμπτώματα

• Ευερεθιστότητα
• Άγχος
• Μεταβολές διάθεσης
• Μειωμένη συγκέντρωση
• Κόπωση

Ουρογεννητικά συμπτώματα

• Κολπική ξηρότητα
• Πόνος στην επαφή
• Μειωμένη libido
• Συχνουρία ή ουρολοιμώξεις
• ακράτεια ούρων
• πρόπτωση μήτρας

Σωματικές μεταβολές

• Αύξηση βάρους
• Μείωση μυϊκής μάζας
• Αλλαγές στο δέρμα και στα μαλλιά

Ποιοι είναι οι μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι της εμμηνόπαυσης;

Η μείωση των οιστρογόνων συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για:

• Οστεοπόρωση και κατάγματα
• Καρδιαγγειακή νόσο
• Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
• Ατροφία ουρογεννητικού συστήματος, πρόπτωση μήτρας, κυστεοκήλη, ορθοκήλη

Η πρόληψη και η έγκαιρη ιατρική παρακολούθηση είναι κρίσιμες για τη διατήρηση της υγείας μετά την εμμηνόπαυση.

Ορμονική θεραπεία υποκατάστασης (HRT)

Η ορμονική θεραπεία υποκατάστασης αποτελεί την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση για τις εξάψεις και τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης.

Πιθανά οφέλη

• Μείωση εξάψεων και νυχτερινών εφιδρώσεων
• Βελτίωση ύπνου και ποιότητας ζωής
• Ανακούφιση της κολπικής ξηρότητας

Προστασία που προσφέρει η ορμονική υποκατάσταση στην εμμηνοπαυση

• Προστασία από οστεοπόρωση
• προστασία από τη νόσο Αλτσχάιμερ ,εφόσον χορηγηθεί νωρίς στην εμμηνόπαυση.
• προστασία από τα καρδιοαγγειακά νοσήματα , αφού βελτιώνει το λιπιδικό προφίλ.
• προφύλαξη από επιπλοκές του ουρογεννητικού συστήματος (πρόπτωση μήτρας, ακράτεια )

Πιθανοί κίνδυνοι

Ανάλογα με την ηλικία, το ατομικό ιστορικό και τη διάρκεια θεραπείας, μπορεί να αυξηθεί ο κίνδυνος για:

• Θρομβώσεις
• Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια
• Καρκίνο μαστού σε ορισμένες περιπτώσεις μακροχρόνιας χρήσης. Να σημειωθεί ότι δεν προκαλεί καρκίνο του μαστού η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης, αλλά μπορεί να επιταχύνει την ανάπτυξή του.

Η σύγχρονη ιατρική προσέγγιση βασίζεται στην εξατομίκευση. Για πολλές γυναίκες κάτω των 60 ετών ή εντός 10 ετών από την εμμηνόπαυση, τα οφέλη υπερτερούν των κινδύνων όταν υπάρχει σωστή ιατρική αξιολόγηση.

Η επιλογή χορήγησης φυσικών ταυτόσημων σκευασμάτων των οιστρογόνων και της προγεστερονης που παράγει το ανθρώπινο σώμα μειώνει τις παρενέργειες. Το ίδιο παρατηρείται εάν η χορήγηση πραγματοποιείται διαδερμικά, ή ενδοκολπικά. Για τις γυναίκες που δεν έχουν πλέον τη μήτρα τους, η χορήγηση προγεστερόνης δεν είναι απαραίτητη στην εμμηνόπαυση.

Μη ορμονικές επιλογές αντιμετώπισης

Για γυναίκες που δεν επιθυμούν ή δεν μπορούν να λάβουν ορμόνες, υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές:

• Μη ορμονικά φάρμακα για εξάψεις
• Κολπικά ενυδατικά και λιπαντικά
• Συστηματική άσκηση
• Μεσογειακή διατροφή
• Διακοπή καπνίσματος
• Βελτίωση ύπνου και διαχείριση άγχους

Ορισμένα φυτικά σκευάσματα χρησιμοποιούνται ευρέως, ωστόσο η αποτελεσματικότητα και η ασφάλειά τους δεν είναι πάντα επαρκώς τεκμηριωμένες.

Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε γυναικολόγο;

Η ιατρική αξιολόγηση είναι σημαντική όταν:

• Τα συμπτώματα επηρεάζουν την καθημερινότητα
• Υπάρχει πρόωρη εμμηνόπαυση
• Εμφανίζονται ανωμαλίες στην αιμορραγία
• Υπάρχει οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης ή καρκίνου μαστού

Η εμμηνόπαυση δεν σηματοδοτεί απώλεια υγείας ή θηλυκότητας. Με σωστή ενημέρωση, πρόληψη και εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση, οι περισσότερες γυναίκες μπορούν να διατηρήσουν υψηλή ποιότητα ζωής και ευεξία για πολλά χρόνια.